جایگاه داروساز در نظام سلامت-قسمت ۱
اردیبهشت ۱۹, ۱۳۹۷
عوامل موثر در موفقیت داروسازان
تا اینجا مشخص شد که صرف علاقه به رشته به تنهایی نمی تواند یک داروساز خوب تربیت کند. پس سوال اینجاست که چه فاکتورهای دیگری لازم است تا در کنار علاقه به رشته بتواند از ما یک داروساز خوب و دسته اول تربیت کند:
- علاقه مندی به دروس پایه مانند شیمی، فیزیک، ریاضی (مورد استفاده در سنتز و محاسبات دارویی)
- علاقه مندی به دروس مرتبط با زیست شناسی مانند فیزیولوژی، بیوشیمی و ایمنی شناسی ]لازم به ذکر است که این دروس به همراه دانش پایه در شیمی، فیزیک و ریاضی، پایه های اصلی و شالوده دروس تخصصی را تشکیل می دهند و عدم علاقه مندی یا تمایل به مطالعه دقیق آنها متاسفانه دانشجویان را در درس های تخصصی با چالشهایی جدی مواجه می کند[
- علاقه مندی به پژوهش از اصلی ترین پایه های موفقیت یک داروساز است. احتمالا زمانیکه می خواهید تصویری از یک داروساز را در ذهنتان مجسم کنید فردی را با روپوش سفید تصور می کنید که در آزمایشگاه مشغول ساخت محلول های دارویی مختلف است! این تجسم بسیار درست است و داروساز از ابتدا می آموزد که پژوهش بخشی جدا نشدنی از آموزش است و آزمایشگاه مکانی برای تحقیق و بررسی فرضیات و سوالات پژوهشی او. دروس آزمایشگاهی دانشجو را برای گذراندن پایان نامه که بر پایه پژوهش استوار است آماده می کنند. پیدا کردن مکانیسم های جدید، اثرات درمانی بالقوه، ساخت اشکال و فرمولاسیون های مختلف و بسیاری موارد مرتبط با داروسازی حاصل تلاش شبانه ریزی محققانی است که در آزمایشگاه ها و مراکز تحقیقاتی با علاقه و پشتکار فراوان و اراده ای خستگی ناپذیر فعالیت می کنند. پس اگر با آزمایش و آزمایشگاه میانه خوبی ندارید برای تحصیل در این رشته گزینه خوبی نیستید.
- علاقه مندی به کسب دانش و تخصص به طور پیوسته و مداوم از ویژگیهای داروسازانی است که دنیا را به مکان بهتری برای زیستن تبدیل کرده اند. آموختن دانش و انجام پژوهش در کنار هم و تکمیل کننده یکدیگر هستند. حتی اگر پس از فراغت از تحصیل در داروخانه شخصی خود مشغول به کار شده اید هرگز به معنای بی نیازی شما از آموختن یافته های جدید علمی نیست. البته باید پذیرفت که تعداد زیادی از افراد نیستند که از چنین روحیه ای برخوردارند و طبیعتا تعداد افرادی که در حرفه خود الگو و سنبل موفقیت هستند هم زیاد نیست. احتمالا شما هم دوست دارید که جزء افراد کم تعداد موفق باشید پس روحیه “دانش جو بودن“ را حتی پس از پایان دوران دانشجویی تان ادامه دهید.
- مهارت های اجتماعی که برای موفقیت در هر حرفه ای بسیار موثر است، در اینجا نیز سهم بسزایی در موفقیت فرد ایفا می کند. چراکه در نهایت در هر کجا که مشغول فعالیت شوید مانند داروخانه، بیمارستان یا صنایع دارویی، وظیفه مشاوره های دارویی بیماران و ارتباط با پزشک و سایر اعضا تیم پزشکی را به عهده دارید. ارتباط موثر داروساز با بیمار علاوه بر هدایت موثر بیماران در مصرف بهینه داروها، می تواند نقش مهمی در تحکیم جایگاه ویژه داروساز در نظام سلامت داشته باشد. پس به عنوان فردی که می خواهد وارد دنیای داروسازان موفق شود بهتر است مهارت های ارتباطی خود را تقویت نمایید.
- بکارگیری خلاقیت در انجام وظایف و مسئولیت ها، در طرح پروژه های تحقیقاتی و فرضیات پژوهشی و انجام متد های تخصصی آزمایشگاهی، به عنوان فوت کوزه گری در هر زمینه عمل می کند. در دوران تحصیل و پس از آن، خلاقیت های حرفه ای می تواند شما را با فاصله زیادی از سایر همکارانتان به سوی موفقیت سوق دهد.
- متعهد بودن به اخلاق حرفه ای از کلیدی ترین عناصر موفقیت در هر زمینه ای می باشد. در حرفه داروسازی با توجه به ماهیت آن، ارتباط با افراد و اولویت قرار دادن حقوق انسان ها حتی اگر به ضررتان باشد از اصول خدشه ناپذیر و مسلم است. سلامت افراد بر هر چیزی مقدم است. اگر می توانید به این اصول پایبند باشید، دنیای حرفه ای داروسازی به شما خوشامد می گوید.
- مسئولیت پذیر بودن در قبال تجویزها، توصیه ها، نظارت ها، ساخت داروها و بسیاری مسائل دیگر از شما می تواند یک داروساز موفق بسازد.
با وجود اهمیت بسیار زیاد نقش داروساز در داروخانه ها، آنچه در اینجا لازم است یادآوری گردد اینکه کار داروسازان فقط به نظارت بر نسخه پیچی، تحویل دارو، ارائه مشاوره دارویی و ساخت فروارده های ترکیبی ساختنی در داروخانه ها خلاصه نمی شود. تصمیمات اتخاذ شده از طرف داروسازان چه در داروخانه ها، چه در بیمارستان ها و چه در بخش های صنعتی، در بسیاری موارد می تواند تفاوت مرگ و زندگی فرد را رقم بزند. اشتباهات دارویی ناشی از ارایه دارو در داروخانه ها در ساعات غیر حضور دکتر داروساز یا گاها عدم نظارت دقیق داروساز بر نسخ پیچی در داروخانه ها از مواردی هستند که نقش حیاتی داروساز را در جامعه مشخص می سازند. جایگاه داروسازان در بیمارستان ها و به طور مستقیم بر بالین بیمار نیز با اینکه در کشور ما قدمت زیادی ندارد اما بسیار کلیدی و مهم است. حضور متخصصین داروساز بالینی در تیم های درمانی که در برخی بیمارستان های کشور به طور موفقیت آمیزی اجرا می شود نتایج بسیار خوبی از نظر تعاملات مستقیم داروساز با پزشک و سایر اعضای تیم پزشکی و نیز از نظر زمانبندی و محاسبات دقیق دوز مورد نیاز بیمار، کاهش عوارض جانبی و تداخلات احتمالی دارو داشته است. داروساز به خوبی می آموزد که چگونه باید اطلاعات پایه را بر بالین بیمار به منظور اثر بخشی بیشتر با کمترین عوارض به اجرا درآورد. اهمیت و جایگاه داروسازان در صنایع دارویی نیز برهمگان واضح و مبرهن است. چرخ های صنعت به دست توانای داروسازان متخصص در این زمینه و با همکاری سایر متخصصین مربوطه در گردش است. فرآیندهای تولید بهینه، استاندارد سازی محصولات، نظارت دقیق بر خطوط تولید دارو، بسته بندی و توزیع آنها همه و همه مرهون تلاش زحمت کشان این عرصه می باشند. بدیهی است که انجام پروسه های فوق هوشیاری و دانش فنی و علم به روز داروسازان پر تلاش را می طلبد.
حال که تا حدودی با جایگاه منحصر به فد داروسازان در نظام سلامت جامعه آشنا شدیم می خواهیم به فرصت های شغلی و چشم انداز های پیشروی داروسازان بپردازیم. آیا رشته داروسازی با اخذ دکتری عمومی (Pharm.D)، خاتمه می یابد؟ در غیر این صورت چه راه هایی پیش روی فارغ التحصیلان علاقه مند به ادامه تحصیل وجود دارد؟
