جایگاه داروساز در نظام سلامت- قسمت ۳

نقش داروسازان در تبیین جایگاه واقعی داروساز در جامعه

بی شک افراد علاقه مند و با انگیزه در هر حرفه­ای علی رغم مشکلات و ناهمواری های موجود دلسرد نمی­شوند و با تمام توان به سوی روزهای بهتر و موفقیت بیشتر گام بر می­دارند. تلاش فرد در هر حرفه­ای می­تواند در تعیین جایگاه حرفه­ای او تأثیر بسزایی داشته باشد. اگر داروسازان رسالت اجتماعی و انسانی خویش را آنچنان که باید جدی نگیرند چگونه می­توان از دیگر نهاد­ها و گروه­های مرتبط با نظام سلامت انتظار داشت که جایگاه او را به رسمیت بشناسند. اگر داروساز دانش فنی خود را متناسب با نیاز­های جامعه به روز نکند چگونه می­تواند در ارائه خدمات دارویی به بیمار تأثیر مطلوب داشته باشد یا پزشکان را نسبت به داروهای جدید، مزایا و معایب آنها، تداخلات دارویی و عوارض جانبی احتمالی آگاه سازد؟ اگر بخواهیم منصفانه قضاوت کنیم نمی­توان همه مشکلات را متوجه سیاست گذاران حوزه سلامت دانست. چند درصد از داروسازان در داروخانه ­ها متعهد به ارائه مشاوره­های دارویی به بیماران هستند؟ کدام داروخانه ­ها را در شهر یا روستای خود می­شناسید که از نظر ارائه مشاوره ­های دارویی در میان مردم سرآمد هستند؟ چه تعداد از داروسازان علی رغم مقاومت­های موجود از سوی پزشکان، در صورت مشاهده اشتباه در نسخه یا نیاز به تعویض دارو متناسب با شرایط بیمار، با پزشک در این رابطه صحبت می­کنند؟ مسلماً تعداد داروسازانی که به این صورت حرفه­ای رفتار کنند زیاد نیست. بسیاری از داروسازان با خواندن این نوشته در دل گلایه سر می­دهند که با این همه مشکلاتی که متوجه داروخانه هاست مانند معوقات بیمه­ای، پایین بودن قیمت دارو، شلوغ بودن داروخانه و …. این حرف­ها هیچ جایگاه عملی نمی­تواند داشته باشد. گاهی هم بیماران را مقصر می­دانیم که علی رغم آمادگی بالقوه ما برای ارائه مشاوره­های دارویی، بیماران تمایلی به شنیدن توصیه ­های ما ندارند و ترجیح می­دهند نزد پزشک خود برگردند و اطلاعات نحوه مصرف داروها را از پزشک یا گاهاً منشی پزشک جویا شوند. آری متأسفانه این بلایی است که بر سر جایگاه داروساز آمده است این درحالیست که در بسیاری کشورهای پیشرفته اروپایی از نظر بیماران، داروسازان قابل اعتمادترین افراد جامعه محسوب می­شوند.

صادقانه قضاوت کنیم آیا خود داروسازان و رفتار منفعلانه آنها در تنزل جایگاه آنها مؤثر نبوده است؟

پیش خود داروخانه ای را مجسم می کنم با اتاقی مربوط به “مشاوره دارویی با بیمار” که تحویل نهایی دارو در این قسمت صورت می گیرد. داروساز با رویی گشاده و با صبر و حوصله علی رغم کم حوصلگی برخی بیماران، سوالاتی کوتاه درمورد شغل بیمار، مصرف داروهایی غیر از نسخه حاضر، سابقه حساسیت دارویی، وجود یا عدم وجود بیماری های خاص (کبدی، کلیوی، قلبی-عروقی و …) از بیمار می پرسد و در نهایت توضیحات لازم در مورد نحوه مصرف صحیح داروها و عوارض جانبی احتمالی آنها به بیمار می دهد. آیا فکر میکند این بیمار برای تهیه نسخه بعدی به این داروخانه مراجعه می کند؟ مسلما بیماری که در داروخانه اطلاعاتش تامین می شود و با احساس رضایتمندی از وقتی که به او اختصاص داده شده خارج می شود، بارها و بارها مراجعه خواهد کرد. از طرفی داروساز نیز احساس ارزشمندی خواهد داشت از اینکه دروسی که سالها برای آنها وقت گذاشته می تواند به بهترین شکل به بیمار منتقل شود. در مجموع کلید موفقیت و رسالت داروسازان شاغل در داروخانه این است که بتوانند در بیمار یا فرد مراجعه کننده “اعتماد به داروساز” را ایجاد نمایند.