پنج الی شش سال آموزش دروس سنگین پایه و تخصصی در رشته داروسازی، گذراندن دوره های کارآموزی و کارورزی در داروخانه، صنایع دارویی و بیمارستان ها، داروساز جوان را کم کم برای انجام رسالت علمی – اجتماعی خود آماده می کند. اگرچه با توجه به توانایی های کسب شده در دوران تحصیل، زمینه های شغلی متعددی برای داروسازان در جامعه فراهم است، اغلب (تقریبا بالای 80%) فارغ التحصیلان به حرفه "داروسازی اجتماعی" یا همان مسئول فنی داروخانه وارد می شوند. بدون اغراق داروسازان یکی از دردسترس ترین افراد متخصص حوزه درمانی هستند که همواره آماده پاسخگویی به سوالات مراجعان می باشند.
در داروخانه دکتر داروساز وظایف و مسئولیت های اصلی را به عهده دارد. از جمله وظایف داروساز در داروخانه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

□ نظارت بر نسخ پزشک

بررسی صحت و عدم وجود تداخلات دارویی خطرناک در اقلام مندرج در یک نسخه یا با سایر داروهایی که بیمار به صورت جداگانه استفاده می کند.

تماس با پزشک در صورت وجود اشتباه در نسخه و متقاعد کردن وی در تجویز داروی دیگر

□ نظارت بر کار پرسنل نسخه پیچ


تطابق نوع و تعداد اقلام آورده شده در سبد دارویی با نسخه بیمار

تطابق اشکال دارویی و دوزهای سبد دارویی با نسخه بیمار

بررسی عدم وجود داروهای مشابه بدون مشورت با بیمار یا پزشک

توجه به عدم اشتباه در خواندن نسخه در مورد داروهایی با نام های مشابه

□ نظارت بر صحت قیمت گذاری داروها

□ نوشتن دستور مصرف داروها مطابق با نسخه بیمار

□ ارائه مشاوره دارویی




صحبت با بیمار در مورد سابقه استفاده از دارو




اطلاع از سابقه حساسیت های دارویی بویژه در مورد آنتی بیوتیک ها




بررسی عدم وجود داروهای مشابه بدون مشورت با بیمار یا پزشک




توجه به وجود داروهای پر خطر با پنجره درمانی باریک در نسخه و دادن اطلاعات مکفی به بیمار برای به حداقل رساندن عوارض دارویی (داروهایی مانند
لیتیوم، دیگوکسین، وارفارین، داروهای ضد تشنج و ...)




سوال از بیمار در مورد استفاده وی از سایر اقلام دارویی غیر از داروهای فعلی

• تداخلات دارو-دارو (مثلا داروهای جلوگیری از بارداری با سایر داروها یا داروهای ضد تشنج، داروهای قلبی مانند دیگوکسین، وارفارین و ....)

  تداخلات دارو-غذا (منع مصرف دریافت کنندگان مهار کننده های مونوآمینو اکسیداز از مصرف غذاهای حاوی تیرامین مانند پنیر کهنه و ...)

  تداخلات دارو- فراورده گیاهی (مثلا عدم استفاده همزمان از داروها به همراه دمنوش های گیاهی، عدم استفاده از آب گریپ فروت به همراه داروهای پایین آورنده چربی مانند استاتین ها و بسیاری داروهای دیگر)

  در صورت لزوم توجه به تاثیر دارو بر تست های آزمایشگاهی مثلا داروهایی که باعث افزایش آنزیم های کبد می شوند و ...

  توضیح در مورد مجاز یا غیر مجاز بودن استفاده از اقلام دارویی بدون نیاز به نسخه (OTC) به همراه داروی نسخه شده (منع مصرف دریافت کنندگان مهار کننده های مونوآمینو اکسیداز از استفاده همزمان از فراورده های حاوی فنیل افرین، اکسی متازولین، سودوافدرین .... موجود در قطره های چشمی یا بینی یا فراوده های سرماخوردگی بدلیل احتمال بروز افزایش بحرانی فشار خون و ...)

  آموزش بیمار در صورت تجویز اشکال دارویی خاص برای وی نظیر اسپری، برچسب پوستی، فراورده های واژینال و رکتال، قطره های گوشی، چشمی یا بینی، فراورده های بوکال یا زیر زبانی، فراورده های تزریقی و سایر مواردی که نیاز به توضیح خاص دارد

  اشاره به موارد احتیاط یا منع مصرف دارو در صورت بروز عوارض خاص مانند خونریزی های گوارشی، خونریزی های پوستی و کاهش دفع ادراری، مشکلات قلبی و....

  در صورت لزوم اشاره به محدودیت یا توصیه به استفاده از رژیم های غذایی خاص طی دوره دارو درمانی (مثلا بیمارانی که نیاز به استفاده طولانی از کورتون ها را دارند عمدتا از غذاهای با پروتئین و پتاسیم زیاد و نمک و کربوهیدرات کم استفاده کنند)

  توجه به شغل بیمار در صورتیکه اقلام دارویی آرام بخش و خواب آور در نسخه وی وجود دارد

  توجه به استفاده از دارو در دوره بارداری یا خطرات احتمالی تصمیم به بارداری بیمار در دوره استفاده از دارو

  توصیه های دارویی لازم در مورد فراموشی استفاده از دارو در یک وعده

  فرصت به بیمار برای پرسیدن سوالات دارویی و برطرف کردن ناآگاهی های بیماران در مورد داروها

  
  موارد گفته شده از مسئولیت های اصلی داروسازان در داروخانه ها به شمار می روند. اینکه تا چه اندازه به این موارد در داروخانه ها پرداخته می شود، در اینجا مورد بحث نیست اما می تواند بیانگر این باشد که با توجه به نقش ارزشمند داروساز در داروخانه و دامنه وسیع اطلاعاتی که می تواند در اختیار بیمار یا همراه بیمار قرار دهد اخذ حق فنی مسئله کاملا معقولی به شمار میرود. امید است که داروسازان با انجام رسالت علمی - اجتماعی خود، فارغ از مسائل و مشکلات عدیده ای که در پیش روی آنها قرار دارد، بتوانند فرهنگ استفاده صحیح داروها و مصرف منطقی آنها را در جامعه هر چه بیشتر رواج دهند و با ارائه مشاوره های دارویی موثر در تسکین آلام بیماران، به حداقل رساندن تداخلات و عوارض احتمالی داروها بیش از پیش سهیم باشند.